Nieuwsbrief februari 2026
Perron 07, opgericht in 2014 in Den Haag, is het Sporen van Reggio schooltje van Stichting Pedagogiek 07. Het is een plek waar een andere manier van werken met jonge kinderen zichtbaar wordt: onderzoekend, vanuit een ecologisch perspectief: samen leven en samen leren.
De pedagogiek Sporen is ontwikkeld door Pedagogiek 07, geïnspireerd door de Reggio Emilia benadering.
In het dagelijks werk komt Sporen tot leven in kijken, luisteren, vastleggen en het daarover uitwisselen. Om zichtbaar te maken wat zich onderweg vormt: sporen van denken, van zoeken, van samen leren.
Perron 07 is opgezet als voorbeeldschool. Een plek waar pedagogische én organisatorische keuzes samen laten zien dat kinderopvang ook anders kan worden vormgegeven — met de rechten van jonge kinderen als uitgangspunt.
Pedagogiek 07 werkt vanuit Perron 07 als voorbeeldschool en organiseert daarnaast jaarlijks de studiereis naar Reggio Emilia en de Sporen van Reggio Tweedaagse in Den Haag. Perron 07 is bovendien toegankelijk voor werkbezoeken op maat. In deze verschillende contexten staat uitwisseling tussen professionals centraal over de ontwikkeling van pedagogische voorzieningen voor jonge kinderen.
Deze nieuwsbrief brengt een aantal van die sporen samen.
Update
Sporen van Reggio Tweedaagse
In mei (14 & 15) organiseren we in samenwerking met Reggio Children opnieuw de Sporen van Reggio Tweedaagse: twee dagen waarin we met elkaar kijken en onderzoeken hoe je het Reggio-gedachtegoed zou kunnen vertalen binnen de Nederlandse praktijk.
Nieuw dit jaar is dat we de Tweedaagse expliciet toegankelijk hebben gemaakt voor Engelstaligen. Daarmee openen we het gesprek voor een bredere groep professionals en stemmen, en sluiten we aan bij het internationale karakter van de Reggio Emilia-benadering. De Tweedaagse wordt zo steeds meer een plek voor uitwisseling over grenzen heen.
Het programma bestaat uit verdiepende ateliers, onder andere over de taal van klei, onderwerp-werk, en een atelier waarin we onderzoeken hoe spel en improvisatie dagelijkse voeding kunnen zijn voor pedagogisch werk.
We waren daarnaast verheugd dat Blosse besloot om met hun directeur en pedagogisch coach deel te nemen aan de inhoudelijk verdiepende Tweedaagse 14 en 15 mei aanstaande, en daarnaast ook met hun team een werkbezoek in januari zullen brengen aan Perron 07. Tijdens dit bezoek op maat gaan we in op de vragen die leven binnen hun kindercentrum. We kijken uit naar hun komst.
Studiereis Reggio Emilia – oktober
In oktober reizen we opnieuw naar Reggio Emilia voor de Nederlandse studiereis met Nederlandse tolken. Een reis waarin we de gemeentelijke kindercentra bezoeken, in het Loris Malaguzzi International Centre worden ondergedompeld in de principes van de Reggio Emilia-benadering en ateliers over de 100 talen. Daarnaast organiseren we momenten van uitwisseling in kleinere groepen met een mix van de deelnemers uit hun zo verschillende vakgebieden.
Voor velen is deze reis een eerste ontmoeting met Reggio; voor anderen een verdieping — juist omdat iedere terugkeer nieuwe vragen oproept.
Publicaties & Sporen
Vorig jaar verscheen in samenwerking met Uitgeverij SWP de Nederlandse uitgave van De honderd talen in korte beeldverhalen.
Een boek dat in een zorgvuldige herdruk de tijdloze beeldverhalen uit de Italiaanse editie toegankelijker maakte voor het Nederlandstalige publiek. Verhalen die laten zien hoe een rijk aanbod binnen de Reggio Emilia-benadering eruit kan zien, en hoe pedagogisch professionals betekenisvolle contexten bouwen waarin jonge kinderen kunnen leren.
Dit jaar werken we opnieuw samen met SWP aan een publicatie waar we bijzonder trots op zijn: Klei – een handboek.
Een omvangrijk boek, geworteld in meer dan zeventig jaar ervaring binnen de Reggio Emilia-benadering, waarin klei wordt benaderd als één van de honderd talen. Niet alleen de expressieve mogelijkheden komen aan bod, maar ook de vragen, het zoeken, de struikelmomenten en de rol van de volwassene in het ontwerpen van contexten waarin dit materiaal kan spreken. Het belooft een inspirerend en verdiepend naslagwerk te worden.
Een kort citaat uit de inleiding:
“In dit handboek zijn verschillende stemmen te horen: die van de kinderen, die van de leerkrachten en die van klei en de specifieke technieken daarvan. We hebben geprobeerd om ze als in een koor samen te brengen en er daarbij op te letten dat geen enkele stem de andere overstemt. Elke taal heeft een grammaticale structuur die we moeten kennen, die moet worden getraind, getest en vergeleken: alleen op die manier kan de techniek evolueren tot ‘taal’ die concepten en ideeën uitdrukt en uiteindelijk soms poëtische taal wordt.”
Daarnaast is er een tweede herdruk van Sporen van Reggio in voorbereiding. Achter de schermen werken we voor de derde druk aan een nieuw hoofdstuk. Waar het boek eindigt, zijn we in Den Haag inmiddels al ruim tien jaar verder: sinds 2014 ontwikkelen we hier ons eigen Sporen van Reggio schooltje, Perron 07.
Uit Sporen van Reggio:
“De ontwikkeling van Sporen is alleen te begrijpen tegen de achtergrond van de inspiratie die Reggio Emilia biedt. Op zijn beurt is het gedachtegoed van Reggio Emilia niet te begrijpen zonder de bijzondere ontstaansgeschiedenis te kennen.
De rust, de concentratie, de vrolijkheid en de betrokkenheid die voelbaar aanwezig zijn in de kindercentra in Reggio Emilia, zijn een bijzondere ervaring voor iedereen die er voor het eerst komt. De producten van de kinderen die overal te zien zijn, overtuigen je in één oogopslag. Zo zou het overal moeten zijn, is de gedachte die bij je opkomt. Dan begint de speurtocht naar wat Reggio is en wat het zo bijzonder maakt…”
Deze publicaties maken deel uit van een doorgaande pedagogische zoektocht die zich ook vandaag, op Perron 07, verder ontwikkelt.
vooraIn gesprek met…
Heleen Boeken, perronista bij Perron 07
Wat betekent het om als beeldend kunstenaar én perronista met jonge kinderen te werken? Heleen neemt ons mee in haar ervaring.
“Mijn achtergrond is beeldende kunst, en ik merkte vaak dat ik in musea en ateliers naar ‘esthetiek’ keek. Hier bij Perron 07 werd ik uitgenodigd om niet alleen te kijken, maar éérst te vragen: wat beweegt dit kind? Wat ontstaat hier in dat moment? Het werk met kinderen vraagt een andere aandacht: geen afgeleide esthetiek, maar een levend, gezamenlijk onderzoek.”
Heleen beschrijft hoe het werk op Perron 07 begint bij wat zich aandient: het materiaal, de aanwezigheid van kinderen en het spel dat ontstaat. Als perronista kijkt en luistert zij naar wat kinderen doen, laat zich verrassen en legt vast wat zich laat zien. Zo ontstaat ruimte voor gezamenlijk onderzoek, in plaats van werken vanuit een vooraf bedacht plan..
“Ik dacht dat ik als kunstenaar wist wat kijken was. Op Perron 07 leerde ik met nieuwe ogen te kijken — door me open te stellen en samen met kinderen op onderzoek te gaan. ”
Ze spreekt over haar ontwikkeling: van kunstenaar naar perronista:
“Creativiteit is hier geen modus die we toepassen, maar een manier van vragen stellen aan de wereld. Dat verandert hoe je je eigen discipline benadert — niet de zoektocht naar een eindproduct, maar het gebruiken als middel.”
Nu bijna 10 jaar later, inmiddels moeder en Sporen-perronista, zegt Heleen:
“Ik kijk nu vooral als perronista en moeder naar wat er op Perron is en minder als kunstenaar die net het leven op een bijzonder schooltje aan het ontdekken is. Nog steeds is er verwondering en nieuwsgierigheid bij mij maar het is ook vanzelfsprekender geworden dat kinderen heel intelligent, onderzoekend en kundig zijn.
Ik kijk nu ook echt vanuit dat moederschap naar Perron en snap nu heel goed waarom een gemeenschap zo belangrijk is. Ik kan thuis heel veel toepassen van materialen en plannen die ik van Perron meeneem maar het heeft nooit hetzelfde effect. Kinderen komen pas tot enorme geweldige nieuwe ontdekkingen samen met andere kinderen, op een plek en met mensen die toegewijd zijn aan hun ontwikkeling.”
Koers
Sinds 1995 werkt Stichting Pedagogiek 07 aan het verbeteren van pedagogische voorzieningen voor jonge kinderen in Nederland. In die zoektocht hebben we geleerd dat verandering niet altijd ontstaat door bestaande systemen van binnenuit te willen hervormen.
De kinderopvang is in de afgelopen decennia uitgegroeid tot een complex en sterk gecommercialiseerd systeem. En bovendien a priori een werkgeversinstrument. Pogingen om dit systeem fundamenteel te veranderen stuiten vaak op logica’s die weinig ruimte laten voor pedagogische vernieuwing.
Pedagogische vernieuwingen in de praktijk
Wanneer we spreken over pedagogische vernieuwing, bedoelen we geen abstract theoretisch ideaal, maar concrete keuzes. Op Perron 07 krijgt dat onder andere vorm in:
• Stabiliteit en continuïteit
Kinderen en perronista’s werken met vaste dagen en daardoor vaste teams. Hechte relaties zijn een voorwaarde voor samen leren en ontwikkelen.
• Kerntijd voor opvoeding en educatie
Perron 07 maakt onderscheid tussen het bieden van het bieden van opvang en opvoeding, zorg en educatie : de zogeheten kerntijd. Tweeënveertig weken per jaar, van 8.00 en 16.00 uur werken vaste perronista’s met een stevig ondersteuningsteam vanuit de Sporen-pedagogiek. Sporen is de radicale keuze om in de opvoeding en educatie de kinderen in hun context als uitgangspunt te nemen.
• Sterk horizontale groepen
Kinderen groeien op in groepen waarin ontwikkelingsfases dicht bij elkaar liggen. Dat maakt gerichte inrichting, passend materiaal en specialistische kennis van perronista’s mogelijk.
• Professionele ondersteuning van het team
Tijdens de kerntijd weken is er steeds een atelierista, pedagogische begeleiding, een vast invalteam en praktische ondersteuning die ervoor zorgen dat perronista’s zich kunnen richten op wat centraal staat: (tijd hebben voor) het ontwerpen van een weldoordacht spannend op maat gemaakt aanbod voor de concrete kinderen.
We proberen een ander geluid te laten horen en een andere praktijk zichtbaar te maken, een pedagogische organisatiestructuur. Door Perron 07 in te zetten als voorbeeldpraktijk, zijn er inmiddels op Perron 07 weer diverse ontmoetingen met soortgenoten met diverse perspectieven uit verschillende werkvelden. Perron 07 hoopt een toevoeging te zijn — geen blauwdruk, maar een concreet, doorleefd alternatief dat uitnodigt tot denken.
In die zin sluiten onze vragen aan bij bredere maatschappelijke bewegingen, zoals het zoeken naar andere vormen van eigenaarschap, verantwoordelijkheid en gemeenschappelijkheid. Om te onderzoeken hoe publieke democratische waarden opnieuw vorm kunnen krijgen in pedagogische praktijk.
Nieuws uit Reggio
Reggionarra – mei
In mei vindt in Reggio Emilia opnieuw Reggionarra plaats: een bijzonder festival waarin verhalen, theater, stem en verbeelding centraal staan. Reggionarra is nauw verbonden met de gemeentelijke scholen en met Reggio Children, en nodigt kunstenaars, vertellers, kinderen en pedagogisch professionals uit om samen te onderzoeken hoe deze theatrale taal in te zetten is in opvoeding, educatie en onderwijs.
Het festival laat zien hoe cultuur een wezenlijk onderdeel kan zijn van pedagogische contexten. Verhalen ontstaan met de kinderen, in dialoog met de stad en haar scholen.
Internationale studiegroepen – Reggio Emilia
Ook internationaal blijft de uitwisseling rond Reggio Emilia in beweging. In april (20–24) organiseert Reggio Children een internationale studiegroep waarin deelnemers van over de hele wereld samenkomen in Reggio Emilia om kindercentra te bezoeken, documentatie te bestuderen en in gesprek te gaan over actuele pedagogische vragen (voertaal Engels).
Daarnaast vindt in januari (26–30) een online studiegroep plaats, waarin deelnemers van binnen en buiten Italië samen dieper kijken naar het dagelijks pedagogisch werk in de infant-toddler centres en preschools van Reggio Emilia. Deze online vorm maakt het mogelijk om ook op afstand betrokken te blijven bij het denken, het kijken en het gezamenlijk reflecteren.
Afsluiting
Wat al deze initiatieven verbindt, is een gedeelde nieuwsgierigheid. Een bereidheid om het pedagogische werk steeds opnieuw te bevragen.
Of je nu meeleest, deelneemt aan een Tweedaagse, meereist naar Reggio Emilia, of Perron 07 bezoekt: we zien ontmoeting als een uitnodiging om te blijven onderzoeken. En zoals Malaguzzi zei:
‘Nothing without joy!’
We ontmoeten je graag, op Perron of daarbuiten.