De afgelopen tijd zijn we druk met vertalen… van het ene woord naar het andere, maar ook hoe je de inspiratie van de Reggio Emilia vertaalt naar je eigen praktijk… in je eigen context

Het klei handboek dat dit najaar verschijnt, het hoofdstuk dat we toevoegen aan ons Sporen van Reggio boek, Perron 07, ons ‘schooltje’ van jonge kinderen’ in Den Haag staat: het komt voort uit hetzelfde werk: hoe vertaal je de inspiratie? Hoe ontwikkel je een werkwijze..een kindercentrum…een boek dat laat zien hoe krachtig, slim, leergiering jonge kinderen zijn?

In deze nieuwsbrief de focus op vertalen… interpreteren…ontwikkelen en daarnaast nieuws over een mogelijke samenwerking, de studiereis van oktober en een gesprek met een perronista van de babygroep: spannend aanbod ontwikkelen, hoe doe je dat?

In gesprek met…

Perronista Sanne Valstar

In deze editie in gesprek met Sanne Valstar, perronista op de babygroep van Perron 07. Sanne was mee op studiereis vorig jaar naar Reggio Emilia en maakt op de groep zichtbaar hoe je ook met de allerjongsten kunt werken vanuit de Reggio-inspiratie.

Hoe het begon

Sanne werkte al langer bij de jongste kinderen (de 1 jarigen) toen ze de overstap naar de babygroep maakte. Er ontstond precies op haar dagen een gat in de bezetting op perron 0. Dat voelde als een natuurlijk moment om iets nieuws te proberen: “Nu ga ik dat proberen, lijkt me leuk.”

Wat haar van begin af aan aantrok, is het steeds samen werken en zijn met de kinderen én met de collega’s. Op de babygroep werk je vrijwel de hele dag met een klein groepje, dicht op elkaar. Dat ervaart ze als heel gezellig en het is een belangrijke reden dat ze het werk zo leuk vindt: “Steeds met elkaar en met alle kinderen.”

Een tweede aantrekkingskracht is het contact met de ouders. Doordat er minder kinderen zijn, is er tijdens de ochtendinloop meer tijd en ruimte voor de ouders, en omdat ouders zo beginnen in het ouderschap en met werken is het contact anders en persoonlijker dan op de andere groepen. Op perron 0, de babygroep werken drie mensen die heel verschillend zijn en elkaar goed aanvullen. Sanne verrijkt vanuit haar beeldende achtergrond de materialen op de groep: een waardevolle bijdrage aan de praktijk op perron 0. Sanne maakt graag installaties, liefst “in de ruimte” in plaats van in een apart atelier. Het installatiewerk raakt direct aan haar eigen makerschap. Dat ze dit zou ontdekken, wist ze van tevoren niet: het is gaandeweg gegroeid.

Het leerproces
De babygroep vroeg om een eigen leerweg. Ze moest de kinderen eerst echt leren kennen; het is een ander vak, met andere kennis en vaardigheden. Centraal staat het vinden van het juiste *momentum*: pas als je de kinderen goed kunt lezen en de groepsdynamiek van een babygroep begrijpt, wat best complex is, kun je iets gerichts neerzetten en aanbieden. In het begin voelde ze die momenten nog niet goed aan; inmiddels lukt dat beter. Dat kost simpelweg tijd.

De blik op de allerjongsten
Wat veel mensen niet zien, is dat de allerjongsten competente, onderzoekende kinderen zijn. Sanne is hen vanaf het begin open tegemoet getreden, zonder vaste verwachting of vooropgezet idee. Concrete momenten waarop de rijkdom van die onderzoekende kinderen zichtbaar wordt, zijn er volgens haar de hele dag door. Vooral tijdens de werkmomenten is het heel zichtbaar: de concentratie is kort maar intens, en je merkt precies wanneer er iets geraakt wordt en de kinderen echt geboeid en betrokken bezig zijn.

Materialen en installaties
Favoriet voor de kinderen op perron 0 zijn klei, houtskool, buizen en papier. Ze beschrijft hoe belangrijk de “lijm” tussen materiaal en kind is. Een wit vel als ondergrond helpt bijvoorbeeld om een onderzoek te dragen; later komt daar houtskool of krijt bij. Zo’n opbouw maakt het boeiender en houdt het langer interessant dan wanneer je een voorwerp zomaar zonder context neerzet. Voor de kinderen zelf, denkt ze, vormt dat geheel één wereld: het voelen, het kijken, en vervolgens sporen maken op het grote papier horen voor hen bij elkaar.

Kijken, luisteren en documenteren
Kijken, luisteren en documenteren spelen op deze groep een grote rol, maar op een eigen manier. Omdat je met baby’s bijna altijd twee handen nodig hebt en er weinig ruimte is om ter plekke te reflecteren en te schrijven, werken ze veel met foto’s: dat gaat sneller, en achteraf schrijven wordt daardoor makkelijker. 

Leren met elkaar
Voor Sanne begint het leren hier, bij de baby’s, niet pas later. Wie met mensen werkt, staat daar volgens haar nooit los van: mensen en dus kinderen zijn complexe wezens. Om die te begrijpen en begrijpen wat ze bezighoudt om daar op aan te kunnen sluiten, moet je veel leren. Ze vindt het bijzonder dat het team dit met elkaar draagt en er bewust tijd en aandacht aan besteedt om het zo goed mogelijk te doen. Dat staat niet ter discussie; daar gaan ze samen voor.

Mee op de studiereis naar Reggio Emilia
Wat haar raakte bij het bezoek aan Reggio is de kracht van alle mensen die zich voor het systeem inzetten: het verdedigen ervan, maar ook hoe zij kijken, denken en spreken over jonge kinderen

Verwondering die blijft en verdiept
Sanne denkt niet dat de verwondering over kinderen met de jaren afneemt. Bij haar is het juist alleen maar meer geworden: doordat ze beter en scherper kijkt en beter begrijpt wat er gebeurt, groeit de verwondering. Het moederschap heeft dat ook versterkt. Dat zulke jonge kinderen al in een groep kunnen functioneren, weg van huis, dat vindt ze steeds bijzonderder.